قوانین اینکوترمز

اینکوترمز به مجموعه ای از قوانین و استانداردهای تعریف شده توسط اتاق بازرگانی بین المللی گفته میشود که شامل ۱۱ قانون فراگیر و کلی پیرامون مسئولیت های فروشندگان و خریداران در قبال سازماندهی و چگونگی بسته بندی ، حمل و نقل کالا ، انجام تعهدات ترخیص کالا و تشریفات در گمرکات ، تخلیه و تحویل کالا و ... میباشد.در ادامه برای دریافت اطلاعات بیشتر با دنیای بازرگانان فرداد اسپادانا همراه باشید.

اینکوترمز (Incoterms)  در حقیقت مخفف واژه ”International Commercial Terms” به معنای اصطلاحات بین ‌المللی بازرگانی میباشد ؛ که آخرین ویرایش و تصحیح آن به سال 2020 بازمیگردد و هر 10 سال یکبار بازبینی میگردد و معاملات بین واردکننده و صادرکننده را تعریف می‌کند تا طرفین از موضوعاتی همچون تعهدات و مسئولیت ها ، مدیریت حمل و نقل کالا و تحویل آن و همچنین کلیه هزینه ها مطلع شده و در نهایت به توافق کلی برسند.

این قوانین بصورت جامع توسط دنیای بازرگانان فرداد اسپادانا تعریف شدند. به طور کلی روش های حمل ، نوع کالا ، قبول تعهدات خریدار یا فروشنده و ... محدودیتی در این قوانین ایجاد نکرده و اگر کالا به هر دلیل دچار آسیب و کم و کاستی شود یا مفقود شود ، میتوان از طریق این قوانین مسئول نقض بوجود آمده را مشخص نمود. در ادامه به بررسی و توضیح قوانین اینکوترمز خواهیم پرداخت :

قوانین اینکوترمز :

EXW : EX Works ( Named Place Of Delivery )

در این روش فروشنده کالا را درب کارخانه یا در انبار نگهداری کالا ، به خریدار تحویل میدهد ؛ لذا کلیه هزینه ها و مسئولیت ها در خصوص ترخیصات گمرکی ، حمل و نقل کالا ( شامل هوایی ، دریایی ، ریلی ، زمینی ) ، بیمه و بازرسی ، ریسک مفقود یا ناقص شدن کالا و ... به عهده خریدار میباشد . بنابرین در صورتیکه طرفین به روش حمل EXW توافق کنند ؛ هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی آن به عهده فروشنده میباشد و فروشنده در صورت تحویل کالا به مشتری دیگر مسئولیتی نخواهد داشت ؛ خریدار نیز پس از تحویل کالا بصورت کامل کلیه تعهدات و هزینه های حمل و نقل کالا ، صدور بیمه نامه ، هزینه های تشریفات و ترخیصات کالا ، بازرسی و ... را متحمل خواهد شد و در صورت بروز حادثه ، خریدار هیچ ادعایی در خصوص بازگشت وجه یا کالا نخواهد داشت.

در این روش کلیه تعهدات به عهده طرف خریدار بوده و در حقیقت فروشنده ریسک بسیار بالایی را به خریدار منتقل خواهد کرد ، لذا پیشنهاد میشود از این روش حتی الامکان برای معاملات خارجی استفاده نشود.

FCA : free Carrier ( Named Place Of Delivery )

در این روش فروشنده کالا را در محل گمرک کشور مبدأ یا مکانی مشخص ، به خریدار تحویل میدهد ؛ لذا فروشنده موظف است پس از تولید و بسته بندی کالا و حمل کالا ( شامل هوایی ، دریایی ، ریلی ، زمینی ) به مکان معین ( معمولاً گمرک کشور مبدأ ) ، کلیه تشریفات گمرکی را انجام داده و کالا پس از تأیید به گمرک تحویل خریدار خواهد شد. بنابرین در صورتیکه طرفین به روش حمل FCA توافق کنند ؛ فروشنده میبایست کلیه هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی و همچنین هزینه های مربوط به تشریفات گمرکی را عهده دار شده و سپس خریدار پس از تحویل کالا در گمرک کشور مبدأ ، میبایست کلیه هزینه های حمل و نقل کالا ، صدور بیمه نامه ، بازرسی و ریسک های موجود در صورت بروز حادثه را متقبل شود.

FAS : Free Alongside ship ( Named Place Of Delivery )

این روش مخصوص حمل دریایی میباشد و فروشنده را موظف به تحویل کالا در بندر معین شده در کشور مبدأ میکند ؛ لذا فروشنده متعهد است پس از تولید و بسته بندی کالا و حمل کالا به گمرک و انجام کلیه تشریفات تأیید کالا از گمرک ، کالا را با هر روش حمل بصورت سالم به بندر تعیین شده در کشور مبدأ تحویل دهد . بنابرین در صورتیکه طرفین به روش حمل FAS توافق کنند ؛ کلیه هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی ، هزینه های مربوط به تشریفات گمرکی و ارسال بار به محل بندر معین شده در کشور مبدأ به عهده فروشنده بوده و سپس خریدار میبایست کلیه هزینه های حمل کالا با کشتی ، صدور بیمه نامه ، بازرسی و ریسک های موجود در صورت بروز حادثه را متحمل گردد.

FOB : Free on board ( Named Place Of Delivery )

این روش یکی از متداول ترین روش های حمل و نقل دریایی میباشد ؛ چرا که در این روش خریدار و فروشنده ریسک بروز حادثه را تا حدود نسبی پذیرفته اند . در حقیقت فروشنده موظف به تحویل کالا بر روی عرشه کشتی در کشور مبدأ میباشد ؛ لذا فروشنده میبایست پس از تولید و بسته بندی کالا و حمل کالا به گمرک و انجام کلیه تشریفات تأیید کالا از گمرک کالا را با هر روش حمل بصورت سالم به عرشه کشتی مورد نظر در کشور مبدأ تحویل دهد. بنابرین در صورتیکه طرفین به روش حمل FOB توافق کنند ؛ کلیه هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی ، هزینه های مربوط به تشریفات گمرکی و ارسال بار به محل عرشه کشتی در کشور مبدأ به عهده فروشنده بوده و سپس خریدار میبایست کلیه هزینه های حمل کالا با کشتی ، صدور بیمه نامه ، بازرسی و ریسک های موجود در صورت بروز حادثه را متحمل گردد.

در روش های FCA  ، FAS و FOB ( بصورت کلی قوانین گروه F ) پرداخت هزینه کرایه حمل از همان ابتدا در کشور مبدأ ، به عهده خریدار خواهد بود؛ بنابرین ریسک حمل کالا بصورت نسبی بین خریدار و فروشنده مشترک بوده و به همین دلیل این روش در صادرات و واردات بین المللی بسیار مرسوم و متداول است.

CFR : Cost & Freight ( Named Port Of Destination )

این روش مخصوص حمل دریایی بوده و فروشنده ملزم است پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را  به کشتی مورد نظر رسانده و پس از حمل کالا تا عرشه کشتی در کشور مبدأ تحویل خریدار دهد ؛ در واقع ریسک تا بعد از تحویل کالا روی عرشه به خریدار منتقل خواهد شد . هزینه حمل کالا با کشتی به عهده فروشنده میباشد اما بیمه کردن کالا با خریدار است و در صورت بروز حوادث پیش بینی نشده بر کشتی یا وجود نقص و عیب و یا مفقودی کالا ، فروشنده مسئولیتی نخواهد داشت . لذا خریدار میبایست هزینه صدور بیمه نامه بار ، بازرسی ، انجام امور کمرگی و ترخیص در کشور خود و همچنین حمل کالا تا انبار موردنظر را به عهده گیرد.

CIF : Cost & Insurance To ( Named Place Of Destination)

این روش یکی از متداول ترین روشهای حمل دریایی بوده که فروشنده را ملزم به تحویل کالا روی عرشه کشتی میکند. در حقیقت فروشنده پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را به عرشه کشتی مورد نظر رسانده ؛ با این تفاوت که میبایست بیمه کالا را نیز تقبل کند. در این حالت هزینه حمل کالا با کشتی و هزینه صدور بیمه نامه کالا به عهده فروشنده خواهد بود ولی نکته اصلی اینجاست که در این روش فرشنده ریسک بروز مشکلات غیر قابل پیش بینی را نپذیرفته و پس از بارگیری بار روی عرشه کشتی دیگر هیچ مسئولیتی در خصوص بار نخواهد داشت و در صورت بروز مشکل یا ایجاد هر گونه مشکل ، هزینه های اضافی و کلیه ریسک های موجود بر عهده خریدار میباشد.

نکته قابل توجه دیگر در این روش تأکید بر نوع بیمه ( کلوز A ، کلوز B ، کلوز C ) میباشد؛ یعنی در صورت عدم تعیین نوع بیمه از سوی خریدار ، فروشنده مکلف به ارائه بیمه کلوز C میباشد .

CPT : Carriage Paid To ( Named Place Of Delivery ) -7

در این روش فروشنده موظف به تحویل کالا در نقطه ای معین ( گمرک یا بندر مشخصی ) در کشور مقصد میباشد ؛ لذا فروشنده میبایست پس از تولید و بسته بندی و انجام امور گمرکی ، اقدام به حمل کالا ( شامل تمامی روش های حمل هوایی ، دریایی ، ریلی ، زمینی ) و اقدام به تحویل کالا در نقطه ای مشخص (میتواند بندر خاص یا گمرک باشد) نماید و هزینه ارسال بار را متقبل شود. بنابرین در صورتیکه طرفین به روش حمل CPT توافق کنند ؛ کلیه هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی ، هزینه های مربوط به تشریفات گمرکی و همچنین هزینه ارسال بار به کشور مقصد تا نقطه توافق شده به عهده فروشنده میباشد و سپس خریدار میبایست در محل مقرر درکشور مقصد ( گمرک یا بندر مشخص ) کالا را تحویل بگیرد. ولی نکته قابل توجه این است که ریسک حمل کالا پس از تحویل بار بر وسیله حمل کننده کالا در یکی از گمرکات زمینی ، هوایی ، دریایی یا ریلی در کشور مبدأ به خریدار منتقل میگردد ؛ در حقیقت قبول پرداخت هزینه حمل از طرف فروشنده مبنی بر پذیرش انواع ریسک نمیباشد.

 کلیه هزینه های تولید کالا و بسته بندی صادراتی ، هزینه های مربوط به تشریفات گمرکی و هزینه حمل بار تا نقطه معین در کشور مقصد به عهده فروشنده بوده و سپس خریدار میبایست هزینه های صدور بیمه نامه ، هزینه های بازرسی کالا در صورت لزوم و هزینه حمل کالا از گمرک یا بندر مقرر تا محل فروش یا انبار کالا را متحمل گردد.

CIP : Carriage & Insurance Paid To ( Named Port Of Destination ) -8

این روش یکی از متداول ترین روشهای حمل دریایی بوده که فروشنده را ملزم به تحویل کالا در محل انبار مشخص شده میکند. در حقیقت فروشنده پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را به عرشه کشتی مورد نظر رسانده ؛ با این تفاوت که میبایست بیمه کالا را نیز تقبل کند. در این حالت هزینه حمل کالا با کشتی و همچنین هزینه ارسال بار به نقطه معین ( همچون گمرک یا هر نقطه دیگر )  و همچنین هزینه صدور بیمه نامه کالا به عهده فروشنده خواهد بود ولی نکته اصلی اینجاست که در این روش فروشنده ریسک بروز مشکلات غیر قابل پیش بینی را در تحویل بار در محل معین در کشور مبدأ به خریدار واگذار کرده و هیچ مسئولیتی در این خصوص نخواهد داشت و در صورت بروز یا ایجاد هر گونه مشکل، هزینه های اضافی و کلیه ریسک های موجود بر عهده خریدار میباشد.

نکته قابل توجه دیگر در این روش تأکید بر نوع بیمه ( کلوز A ، کلوز B ، کلوز C ) میباشد؛ یعنی در صورت عدم تعیین نوع بیمه از سوی خریدار ، فروشنده مکلف به ارائه بیمه کلوز C میباشد .

در روش های  CFR ، CIF ،  CPTو  CIP( بصورت کلی قوانین گروه C )  فروشنده هزینه حمل کالا را پرداخته ولی ریسک بروز هر گونه حادثه را به خریدار منتقل خواهد کرد ؛ بنابرین ریسک حمل کالا بصورت نسبی بین خریدار و فروشنده مشترک خواهد بود و به همین دلیل این روش در صادرات و واردات بین المللی بسیار مرسوم و متداول است.

DPU : Delivered At Place Unloaded ( Named Port Of Destination)-9

این روش نیز مخصوص کلیه روش های حمل بین المللی ( همچون هوایی ، دریایی ، ریلی یا زمینی ) بوده و فروشنده متعهد است کالای خود را در محل معین در کشور مقصد (میتواند هر محلی مثل گمرک یا بندری که خریدار اعلام میکند ) تحویل دهد . بنابراین فروشنده پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را به وسیله نقلیه ی حمل کننده رسانده و با قبول هزینه های بیمه کالا ، حمل کالا ، ترخیص کالا و ... ، بارگیری و تخلیه کالا در نقطه توافق شده به عهده گیرد. در این حالت کلیه ریسک های موجود از ابتدا تا زمان حمل کالا روی وسیله نقلیه حمل کننده به مکان مورد نظر خریدار ، به عهده فروشنده بوده و خریدار تنها موظف به پرداخت عوارض کمرگی واردات کالا بوده و هیچ گونه ریسکی در خصوص مشکلات غیر قابل پیش بینی نپذیرفته و مسئولیتی در قبال حوادث نخواهد داشت .

DAP : Delivered At Place ( Named Port Of Destination)-10

این روش مخصوص کلیه انواع حمل هوایی ، زمینی ، دریایی یا ریلی بوده که فروشنده را ملزم به تحویل کالا در محل شخص شده ( گمرک یا ترمینال مورد نظر خریدار ) در کشور مقصد میکند. بدین معنا که فروشنده پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را به وسیله حمل کننده مورد نظر رسانده و با قبول کلیه هزینه های بیمه کالا ، حمل کالا ، ترخیص کالا و ... ریسک هر گونه نقص و عیب یا مفقودی کالا را متحمل گردد. در این حالت هزینه حمل کالا با هواپیما ، قطار ، کامیون یا کشتی به عهده فروشنده میباشد ، به علاوه هزینه صدور بیمه نامه کالا ، ترخیص ، بارگیری کالا جهت انتقال آن به نقطه مقرر ( که میتواند گمرک یا ترمینال باشد ) و در نهایت تخلیه بار نیز به عهده فروشنده خواهد بود ولی نکته اصلی اینجاست که در این روش خریدار موظف است عوارض گمرکی واردات کالای خود را پرداخت کند اما ریسک بروز مشکلات غیر قابل پیش بینی را تا قبل از تخلیه بار در محل معین پذیرفته و از آن پس هیچ مسئولیتی در خصوص کالا نخواهد داشت .

DDP : Delivered Duty Paid ( Named Port Of Destination)-11

این روش مخصوص کلیه روش های حمل بین المللی بوده که فروشنده را متعهد به تحویل کالا در محل معین در کشور مقصد ( میتواند هر محلی مثل انبار نگهداری کالا ) میکند . بنابراین فروشنده پس از تولید و بسته بندی و انجام کلیه تشریفات کمرگی ، کالا را به وسیله حمل کننده کالا رسانده و سپس ترخیص کالا ، پرداخت عوارض گمرکی ،  هزینه صدور بارنامه ، بارگیری و انتقال کالا را تا نقطه توافق شده را انجام میدهد. در این حالت کلیه ریسک های موجود از ابتدا تا تحویل به نقطه مورد نظر خریدار ، به عهده فروشنده بوده و خریدار هیچ گونه ریسکی تا تحویل کالا در نقطه مقرر را متقبل نخواهد شد .

در روش های  DAP،  DPUو  DDP( بصورت کلی قوانین گروه D )  فروشنده هزینه حمل کالا ، ترخیص و بارگیری کالا را پذیرفته و موظف به تحویل کالا به نقطه توافق شده میباشد . در این حالت ریسک بروز هر گونه حادثه تا زمان تحویل کالا به فروشنده منتقل خواهد شد ؛ بنابرین ریسک حمل کالا بصورت کامل به عهده فروشنده خواهد بود.

 با توضیحات ارائه شده تیم بازرگانی فرداد اسپادانا نتیجه میگیریم که بطور کلی عوامل مهمی بر قوانین اینکوترمز اثر دارد همچون نقطه تحویل یا Point Of Delivery :

 مکان تحویل کالا بسته به شرایط فروشنده و خریدار میتواند در کشور مبدأ یا کشور مقصد ، در گمرکات ، بنادر ، فرودگاه ها ، ترمینال ها و حتی در انبار محل مورد نظر خریدارتوافق شود.هزینه های حمل و نقل یا Transportation Costs :

 هزینه های حمل کالا نیز مورد بسیار مهمی در زمینه انتخاب قوانین اینکوترمز میباشد ؛ اما این نکته را نیز باید در نظر داشت که پذیرفتن هزینه های حمل کالا ، لزوماً به منزله پذیرفتن ریسک های موجود در مسیر حمل نمیباشد.

انجام تشریفات ورود و صدور در گمرکات یا Export And Import Formalities :

 قبول انجام تشریفات کمرگی ، ارائه برخی استانداردها و مجوز های اخذ شده ، پروفورما و بارنامه ، فرآیند ترخیص و کلیه هزینه های حقوق و عوارض کمرگی نیز موضوع تعیین کننده ای در خصوص قوانین اینکوترمز میباشد.

هزینه های بیمه یا Insurance Cost :

 قبول هزینه های حمل کالا به منزله قبول هزینه بیمه کالا نمیباشد ؛ لذا بهتر است طرفین در خصوص نوع بیمه و قبول هزینه های آن به توافق برسند و توافق خود را در قرارداد منعقد شده به ثبت و تأیید برسانند.

در این خصوص دنیای بازرگانان فرداد اسپادانا با پشتیبانی تیم حرفه ای اماده همکاری و ارائه انواع خدمات بازرگانی میباشد

مسئولیات و تعهدات در قوانین اینکوترمز در قالب تصویر: